సోనియా రాసిన పుస్తకంలో ఏముంది..?
ఖండాంతరాలు దాటి వచ్చిన ఒక విదేశీ మహిళ.. దేశంలోనే అత్యంత బలమైన రాజకీయ కుటుంబానికి కోడలిగా ఎలా మారింది..? వరుస విషాదాలు ఆమెను ఎలా కుదిపేశాయి…? చేతిదాకా వచ్చిన ప్రధానమంత్రి పదవి ఎందుకు వద్దనుకుంది…? దశాబ్దాల పాటు తన గుండెల్లో దాచుకున్న ఎన్నో రహస్యాలను, భావోద్వేగాలను తొలిసారిగా ప్రపంచం ముందు ఉంచారు కాంగ్రెస్ అగ్రనేత సోనియా గాంధీ. ఆమె స్వయంగా రాసిన ఆత్మకథ ‘బిలాంగింగ్: ఏ జర్నీ ఆఫ్ లవ్’ లో ఎన్నో సంచలన విషయాలు పొందుప‌రిచారు…
రాజకీయ జీవితంలో దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్నా తన వ్యక్తిగత విషయాల గురించి అరుదుగా మాట్లాడే కాంగ్రెస్ అగ్రనేత సోనియా గాంధీ.. తన జీవితంలోని ఎన్నో మలుపులను పుస్తక రూపంలో తీసుకొచ్చారు. ఇటలీలోని బాల్యం నుంచి.. భారత్ రాజకీయాల్లో కీలక పాత్ర పోషించడం వరకు తన ప్రయాణాన్ని ‘బిలాంగింగ్: ఏ జర్నీ ఆఫ్ లవ్’ పేరుతో ఆత్మకథగా మలిచారు. తన తొలి బిడ్డ మరణం, ఇందిరా, రాజీవ్ గాంధీల హత్యలు, 2004లో ప్రధాని పదవి త్యాగం చేయడం వెనుక ఉన్న అసలు కారణాలను ఈ పుస్తకంలో ఆమె పంచుకున్నారు. సోనియా గాంధీ జీవితంలోని ఆ ఆసక్తికర ఘట్టాలపై నాంది న్యూస్ ప్రత్యేక కథనం…
ఈ పుస్తకం 1965లో ఇంగ్లాండ్‌లోని కేంబ్రిడ్జ్‌లో రాజీవ్ గాంధీతో సోనియాకు ఏర్పడిన పరిచయంతో ప్రారంభమవుతుంది. ఆ పరిచయం ప్రేమగా మారడం, వివాహం కోసం భారత్ రావడం, పూర్తిగా కొత్త సంస్కృతిలో జీవితం ప్రారంభించడం ఇందులో ఉంటుంది. ఇటలీలోని బాల్య జ్ఞాపకాలతోపాటు రాజీవ్ సమక్షంలో తనకు కలిగిన ధైర్యం, కుటుంబ జీవితం, హిందీ నేర్చుకోవడం వంటి అనుభవాలను ఆమె పంచుకున్నారు. విమాన పైలట్‌గా పనిచేస్తున్న రాజీవ్‌తో సాధారణ కుటుంబ జీవితం గడపాలనుకున్న దశ నుంచి రాజకీయ పరిణామాలు వారి జీవితాన్ని ఎలా మార్చాయో పుస్తకం వివరిస్తుంది.
భారతీయ వంటకాలు, చీరకట్టు..
భారతీయ ఆహారాన్ని తొలిసారి రుచి చూసిన అనుభవాన్ని సోనియా ప్రస్తావించారు. తందూరీ చికెన్‌ ఘాటు తనకు ఎలా అనిపించిందో, కుటుంబంతో కలిసి భోజనం చేయడం ద్వారా కొత్త ఆహారపు అలవాట్లకు ఎలా చేరువయ్యారో వివరించారు. చీర ధరించడం వంటి కొత్త అలవాట్లు కూడా ఆమె జ్ఞాపకాల్లో భాగమయ్యాయి. మొదట అపరిచితంగా అనిపించిన జీవన విధానం క్రమంగా తనదిగా మారిన అనుభవాలను ఈ భాగాలు పరిచయం చేస్తాయి.
తొలి బిడ్డను కోల్పోయిన విషాదం
సోనియా అత్యంత వ్యక్తిగత అంశాల్లో తొలి సంతానాన్ని కోల్పోయిన సంఘటన ఒకటి. సోనియా ఈ పుస్తకంలో వెల్ల‌డించిన వివ‌రాల ప్రకారం 1969 జనవరిలో నెలలు నిండకముందే జన్మించిన తమ మొదటి కుమారుడు కొద్దిసేపటికే మరణించాడు. ఆ వార్తతో తాను, రాజీవ్ తీవ్రంగా కుంగిపోయామని ఆమె గుర్తుచేసుకున్నారు. ఆ సమయంలో ఇందిరా గాంధీ తమకు అండగా నిలిచిన విషయాన్ని కూడా వివరించారు. శిశువును మెహ్రౌలీలోని కుటుంబ వ్యవసాయ క్షేత్రంలో ఖననం చేసినట్లు పేర్కొన్నారు.
అత్తగా ఇందిరా గాంధీ..
ఇందిరా గాంధీని దేశ ప్రధానిగా మాత్రమే కాకుండా కుటుంబంలో దగ్గరగా చూసిన వ్యక్తిగా సోనియా చిత్రించారు. కొన్ని సందర్భాల్లో ఇందిరా ఆగ్రహం చుట్టుపక్కల వారిని ఎంతగా కలవరపెట్టేదో పుస్తకంలో ప్రస్తావించారు. ముఖ్యమైన అపాయింట్‌మెంట్‌ గుర్తుచేయడం మరిచిపోయిన సిబ్బందిపై ఆమె స్పందించిన తీరు వంటి ఉదంతాలను వివరించారు. కుటుంబంలో ఇందిరా వ్యక్తిత్వాన్ని, ఆమెతో తన అనుబంధాన్ని ఈ పుస‌క్తంలో వెల్లడించారు.
సంజయ్‌ మరణం నుంచి రాజీవ్ హత్య వరకు..
సంజయ్‌ గాంధీ విమాన ప్రమాదంలో మరణించడం కుటుంబ జీవితాన్ని మలుపు తిప్పిన సంఘటనగా పుస్తకంలో వస్తుంది. అనంతరం 1984లో ఇందిరా గాంధీ హత్య, రాజీవ్ ప్రధానమంత్రి బాధ్యతలు చేపట్టడం, 1991లో ఎన్నికల ప్రచార సమయంలో ఆయన కూడా హత్యకు గురవడం సోనియా జీవితాన్ని తీవ్రంగా ప్రభావితం చేసిన ఘట్టాలు. రాజీవ్ మరణం తర్వాత కొన్నేళ్లపాటు రాజకీయాల్లోకి రావాలన్న ఒత్తిడికి దూరంగా ఉన్న ఆమె, చివరకు కాంగ్రెస్ నాయకత్వ బాధ్యతలు స్వీకరించిన ప్రయాణం కూడా ఇందులో ఉంది.
2004లో ప్రధాని పదవి ఎందుకు వద్దన్నారు?
ఎన్నికలకు ముందే ఆ పదవిని స్వీకరించబోనని తన పిల్లలకు చెప్పినట్లు సోనియా వెల్లడించారు. అయితే కాంగ్రెస్ కూటమి విజయం సాధించిన తర్వాత మిత్రపక్ష నేతలు, పార్టీ నాయకుల ఒత్తిడి పెరిగిందన్నారు. ఒక దశలో ఒత్తిడికి తలొగ్గి అంగీకారం తెలిపినా, ఆ నిర్ణయంపై తనలో సంఘర్షణ కొనసాగిందని పేర్కొన్నారు. సోనియా ప్రధాని కావడంపై రాహుల్‌, ప్రియాంకకు అభ్యంతరాలు ఉన్నాయి. ఇందిరా, రాజీవ్ హత్యలతో ముడిపడిన కుటుంబ అనుభవాలు వారి ఆందోళనకు నేపథ్యంగా నిలిచాయి. మిత్రపక్షాల ఒత్తిడితో తన వైఖరి మారుతున్నట్లు కనిపించిన సమయంలో రాహుల్‌ తీవ్రంగా స్పందించినట్లు సోనియా పేర్కొన్నారు.
మన్మోహన్‌ సింగ్‌నే ఎందుకు ఎంచుకున్నారు?
ప్రధాని పదవి వద్దనుకున్న తర్వాత ప్రభుత్వానికి నాయకత్వం వహించేందుకు మన్మోహన్‌ సింగ్‌ను ఎందుకు ఎంపిక చేశారో కూడా సోనియా వివరించారు. ఆయన నిజాయితీ, పాలనపై అవగాహన, ఆర్థిక రంగంలో అనుభవం తన నిర్ణయానికి కారణాలుగా పేర్కొన్నారు. ఆయనకు ఉన్న గుర్తింపు కూడా అనుకూల అంశమని చెప్పారు. తానే వెనుక నుంచి ప్రభుత్వాన్ని నడిపించానన్న విమర్శలను కూడా తిరస్కరించారు. ప్రధానిగా మన్మోహన్‌ స్థానాన్ని గౌరవించానని, భిన్నాభిప్రాయాలు వచ్చినప్పటికీ ఆయన పదవికి గౌరవం ఇచ్చానని పేర్కొన్నారు.
ప్రణబ్‌ ముఖర్జీ ప్రధాని ఆకాంక్షపై ప్రస్తావన
ప్రణబ్‌ ముఖర్జీతో జరిగిన సంభాషణను కూడా సోనియా పుస్తకంలో ప్రస్తావించారు. 2010లో జరిగిన ఒక చర్చలో ప్రభుత్వ అత్యున్నత నాయకత్వంలో మార్పు అవసరమన్న సంకేతాన్ని ఆయన ఇచ్చారని ఆమె రాశారు. దాన్ని ప్రధాని కావాలన్న ఆయన దీర్ఘకాల ఆకాంక్షకు సూచనగా తాను అర్థం చేసుకున్నట్లు వివరించారు. ఇది ఆ సంభాషణపై సోనియా ఇచ్చిన వివరణ. కాంగ్రెస్ అంతర్గత నాయకత్వ సంబంధాలపై పుస్తకంలో వచ్చిన ముఖ్యమైన రాజకీయ అంశాల్లో ఇదొకటి.
మోదీతో సంబంధాలపై ఏం రాశారు?
ప్రధాని నరేంద్ర మోదీతో తనకు వ్యక్తిగత స్థాయిలో చెప్పుకోదగిన సంభాషణలు జరగలేదని సోనియా పేర్కొన్నారు. అధికారిక సమావేశాల్లో పలకరింపులు, ఆరోగ్యంపై కుశల ప్రశ్నలకు మాత్రమే పరస్పర సంభాషణ పరిమితమైందని వివరించారు. గతంలో వేర్వేరు పార్టీల నాయకుల మధ్య రాజకీయ విభేదాలకు అతీతంగా ఉండే స్నేహపూర్వక సంబంధాలను ఆమె గుర్తుచేసుకున్నారు. మోదీతో ఎదురుపడిన సందర్భాలపై తన అనుభవాన్ని పంచుకుంటూ ఆయన వ్యవహారశైలిపై విమర్శలు చేశారు.
క్యాన్సర్‌ చికిత్స అనుభవాలు..
వ్యక్తిగత ఆరోగ్యంపై కూడా సోనియా ఈ రచనలో మాట్లాడారు. రొమ్ము క్యాన్సర్‌కు చికిత్స పొందిన అనుభవం, ఆసుపత్రిలో అడుగుపెట్టినప్పుడు కలిగిన ఆందోళన, తనతో ఉన్న ప్రియాంక భావోద్వేగాలను ప్రస్తావించారు. తన అనారోగ్యం చుట్టూ మీడియా హడావుడి ఏర్పడకూడదని భావించినట్లు పేర్కొన్నారు. ప్రజా జీవితంలో ఉన్నప్పటికీ కొన్ని అనుభవాలను కుటుంబ పరిధిలోనే ఉంచుకోవాలన్న తన వైఖరిని ఆమె ఇందులో వెల్లడించారు.
1984 ఘటనలపై..
ఆపరేషన్‌ బ్లూస్టార్‌, ఇందిరా హత్య అనంతరం జరిగిన సిక్కు వ్యతిరేక హింసకు సంబంధించిన వివరాలు రాజకీయ చర్చకు దారితీశాయి. పుస్తకంలో వచ్చినట్లు పేర్కొంటున్న కొన్ని అంశాలపై బీజేపీ నేత, న్యాయవాది హెచ్‌ఎస్‌ ఫూల్కా అభ్యంతరాలు తెలిపారు. ముఖ్యంగా సైన్యాన్ని ఎప్పుడు రంగంలోకి దింపారన్న కాలక్రమం, ఆపరేషన్‌ బ్లూస్టార్‌పై ఇందిరా భావోద్వేగ స్పందనకు సంబంధించిన వివరణను ఆయన ప్రశ్నించారు. సైన్యం విషయంపై పుస్తకంలోని వాక్యాన్ని తాను పరిశీలించాల్సి ఉందని చెబుతూనే, ప్రచారంలో ఉన్న వివరణ అధికారిక రికార్డులకు విరుద్ధమని వాదించారు.
ఈ ఆత్మకథ ప్రాధాన్యం ఏమిటి?
‘బిలాంగింగ్’లో వ్యక్తిగత జీవితం, భారత రాజకీయ చరిత్ర పరస్పరం కలుస్తాయి. రాజీవ్‌తో ప్రేమ, కుటుంబంలో విషాదాలు, పిల్లలతో అనుబంధం వంటి విషయాల పక్కనే ప్రధాని పదవి, కాంగ్రెస్ నాయకత్వం, యూపీఏ ప్రభుత్వ కాలం గురించి సోనియా తన వివరణ ఇచ్చారు. పుస్తకం గురించి ఇప్పటివరకు వెలువడిన భాగాలను బట్టి చూస్తే, దీని ప్రధాన ఆకర్షణ రాజకీయ నాయకురాలిగా తెలిసిన సోనియా వెనుక ఉన్న వ్యక్తిగత ప్రపంచం. అదే సమయంలో రాజకీయ ఘటనలపై ఇందులోని వివరణలు ఆమె దృక్కోణాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి. ప్రేమతో ప్రారంభమైన ప్రయాణం బాధ్యతగా ఎలా మారిందన్న ప్రశ్న చుట్టూ ఈ జ్ఞాపకాల రచన సాగుతుంది.
కేవలం ఒక రాజకీయ నాయకురాలిగా కాకుండా.. ఒక సాధారణ మహిళగా తాను దగ్గరగా చూసిన మనుషులు, వారి ప్రేమ, బలహీనతలు, సంఘర్షణలను ప్రపంచానికి పరిచయం చేయాలన్న ఉద్దేశంతోనే ఈ పుస్తకాన్ని రాసినట్లు సోనియా గాంధీ వివరించారు. భారత్‌లో హార్పర్‌కాలిన్స్‌ ప్రచురించిన ఈ జ్ఞాపకాల పుస్తకం మొత్తం 544 పేజీలతో వెలువడింది.